MENU
ANDIW UBEZPIECZENIA
ANDIW UBEZPIECZENIA
ANDIW

Ubezpieczenia korporacyjne (w tym ubezpieczenie zysku, budowy….)

cyber ubezpieczenie

Korporacja a polisy korporacyjne

Zacznijmy od tego, czym jest sama korporacja. W potocznym rozumieniu w ten sposób określa się przedsiębiorstwa o globalnym zasięgu, których zasady działania określają sformalizowane procedury i schematy. W języku prawniczym korporacja to osoba prawna, która posiada członków. W tym znaczeniu korporacją jest np. stowarzyszenie, spółka akcyjna. Przeciwieństwem korporacji jest osoba prawna typu zakładowego, czyli np. fundacja.

Zdobądź najlepszą ofertę dzięki doświadczonemu brokerowi

broker@andiw.pl
696 48 76 75

Ubezpieczenia Korporacyjne

Intuicja może podpowiadać, że ubezpieczenia korporacyjne to ubezpieczenia dla korporacji. Jednakże nie jest to prawda. Pojęcie ubezpieczeń korporacyjnych jest wytworem praktyki rynkowej, które nie jest zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Bywa rozumiane w sposób różnoraki. Nie ulega jednak wątpliwości, że nie ma wiele wspólnego z korporacją w rozumieniu powyższego akapitu. Ubezpieczenia korporacyjne bywają także definiowane jako wszelkie produkty niemasowe lub skierowane do innego odbiorcy niż klient indywidualny.

Ubezpieczeniami korporacyjnymi nazywa się wszelkie ubezpieczenia firm (a właściwie przedsiębiorstw). Niektóre Towarzystwa tym mianem określają produkty przeznaczone dla podmiotów osiągających określony poziom przychodu. W ubezpieczeniu mienia przedsiębiorstw jest to zwykle segment klientów generujących obrót roczny powyżej 10 mln PLN. Przy ubezpieczeniach grupowych na życie często granicą jest liczba 300 ubezpieczonych. Zatem ubezpieczenie korporacyjne w tym rozumieniu może zawrzeć nawet podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej. Negocjacją warunków takich umów zwykle zajmuje się broker ubezpieczeniowy, a oferta przygotowywana jest najczęściej przez centrale ubezpieczycieli lub specjalnie powołane do tego komórki organizacyjne. Standard stanowi stosowanie innych Ogólnych Warunków Ubezpieczeń dla takich klientów, a nierzadko zdarza się nawet, że pisane są na potrzeby konkretnego kontraktu.

Nawet znane od wieków ubezpieczenie mienia nieruchomego ma swoje korporacyjne odmiany. W przeszłości polisy ubezpieczenia mienia ruchomego, jak i nieruchomości w systemie all risk zastrzeżone były wyłącznie dla dużych przedsiębiorstw. Nadal część klauzul dodatkowych dostępna jest wyłącznie dla dużych przedsiębiorstw, chociaż wzorce korporacyjne coraz częściej przenoszone są do ubezpieczeń z sektora mikrofirm. Specyficzny rodzaj produktu dedykowanego corpo stanowi ubezpieczenie nieruchomości komercyjnych, czyli takich, które są przeznaczone do czerpania dochodów z najmu powierzchni w ramach działalności gospodarczej (ubezpieczenie galerii handlowych, biurowców).

Polisa korporacyjna a ubezpieczenie w pakiecie

Za immanentną cechę ubezpieczeń korporacyjnych uważa się indywidualizację zakresu ochrony oraz wymogów co do środków bezpieczeństwa. Dlatego tenże segment rynku przeciwstawia się ubezpieczeniom pakietowym. Jednakże to duże uproszczenie, gdyż nawet podmioty klasyfikowane jako BIG CORPO niekiedy korzystają z szablonowych rozwiązań. Ryzyka korporacyjne także w pewnym stopniu podlegają pakietyzacji. Z tym, że w programach ubezpieczeniowych dużych firm szablon na ogół jest tylko punktem wyjścia do negocjacji. 

Ryzyka korporacyjne

Ubezpieczeniami korporacyjnymi nazywane są także produkty dotyczące specyficznych ryzyk. Jako przykłady można wymienić:

Ustawa z 11.09.2015 o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej definiuje niektóre ryzyka jako duże, jednakże utożsamianie ich z ryzykami korporacyjnymi jest zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Polisy dla firmy

Poniżej przedstawiamy zwięzły opis kilku wybranych ubezpieczeń przedsiębiorstw. Nie należy ich traktować jako oferty, a jedynie jako przedstawienie istoty poszczególnych rozwiązań. Wyliczenie produktów nie ma charakteru wyczerpującego.

ubezpieczenie nadwyżkowe

Ubezpieczenie maszyn od awarii

Maszyny i urządzenia, tak samo jak budynki czy budowle oraz wiele innych składników przedsiębiorstwa, mogą, a nawet z reguły powinny być objęte ubezpieczeniem mienia. Taka polisa zapewnia ochronę przed finansowymi skutkami czynników zewnętrznych np. pożaru, powodzi, gradu. Jednakże klasyczna polisa majątkowa (Property demage w skrócie PD) w odniesieniu do maszyn i urządzeń bywa niewystarczająca, gdyż przedmioty tego rodzaju narażone są na ryzyka wewnętrzne (np. skutki wad odlewniczych lub materiałowych, błędy w projektowaniu lub konstrukcji, rozerwanie wskutek siły odśrodkowej, niedobór wody w kotłach, zwarcie itp.), które mogą być objęte dedykowanym ubezpieczeniem maszyn od awarii / zniszczenia (Machinery Breakdown – MB). Reasumując, zakresy obu produktów dopełniają się wzajemnie, więc warto mieć obie polisy. Jednakże nawet zawarcie ubezpieczenia mienia w wariancie all risk i ubezpieczenia maszyn nie gwarantuje wypłaty za wszelkie szkody dotyczące parku maszynowego. Przykładem są następstwa eksplozji chemicznej czy ognia wewnętrznego. Przy czym dopuszczalne jest rozciągnięcie pokrycia na ten zakres za pomocą dedykowanej klauzuli. Ponadto należy mieć świadomość, że polisa maszynowa nie jest substytutem gwarancji/rękojmi. Niekiedy może być jej uzupełnieniem. Z pokrycia ubezpieczenia maszyn, jak zresztą z każdego innego ubezpieczenia, wyłączone są przejawy normalnego, stopniowego zużywania się sprzętu.
Wypłaty z ubezpieczenia MBI są na ogół znacznie mniejsze, ale i znacznie częstsze od szkód w ubezpieczeniu mienia. W sumie wieloletnia globalna szkodowość jest wyższa przy ubezpieczeniu maszyn niż w ryzyku PD.

Oprócz MB istnieją także inne specyficzne rodzaje ubezpieczenia maszyn. Np. ubezpieczenie maszyn budowlanych (Contractors Plant Machinery – CPM) czy ubezpieczenie maszyn rolnych nazywane popularnie AgroCasco. Ich natura bliższa jest ubezpieczeniu mienia, gdyż nie zabezpieczają przed finansowymi konsekwencjami awarii.

Ubezpieczenie ryzyk budowlanych CAR / montażowych EAR

Obiekty w trakcie budowy czy montażu oraz przedmioty znajdujące się na placu budowy zasadniczo nie mogą być przedmiotem typowego ubezpieczenia mienia ze względu na odmienność ryzyka. Ochronę w tym zakresie zapewnia ubezpieczenie ryzyk budowlanych (angielskie Contractors’ All Risk w skrócie CAR bądź ubezpieczenie ryzyk montażowych (angielskie Erection All Risk w skrócie EAR). Zgodnie z rozpowszechnionym w przeważającej części Europy standardem monachijskim, jest to ubezpieczenie typu all risk, co oznacza, że obejmuje ono wszelkie szkody z wyjątkiem wyraźnie wyłączonych. Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że taka formuła jest bardzo korzystna dla ubezpieczonych. Jednakże nie jest powszechna świadomość zalet tzw. ubezpieczenia od wszystkich ryzyk na płaszczyźnie dowodowej. W razie zaistnienia szkody, ubezpieczyciel, aby uniknąć wypłaty świadczenia, musi dowieść, że zaszły okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności. Natomiast przy ubezpieczeniu od ryzyk nazwanych na ubezpieczonym spoczywa ciężar wykazania, że szkoda była skutkiem zdarzenia wymienionego w OWU.

Należy jednak mieć świadomość, że w ubezpieczeniu ryzyk budowlanych / montażowych ograniczeń odpowiedzialności jest całkiem sporo. Do istotniejszych należą:

  • koszty wymiany, naprawy lub poprawienia wadliwego materiału lub wykonawstwa
  • szkody wynikające z błędów projektowych
  • szkody powstałe wskutek kradzieży zwykłej (w uproszczeniu bez przełamywania zabezpieczeń) 
  • następstwa strajków, rozruchów i niepokojów społecznych.

Z drugiej strony przynajmniej część wyłączeń można zneutralizować lub złagodzić za pomocą klauzul dodatkowych (np. klauzule oznaczone numerami 115 i 200). Zresztą katalog klauzul standardowych do tego produktu jest dosyć obszerny. Dotyczą one różnorodnych aspektów ochrony np. czasowego zakresu pokrycia, zmian sum ubezpieczenia, obowiązków stron. Przy czym z punktu widzenia ubezpieczonego nie działa zasada im więcej, tym lepiej. Niektóre znacząco ograniczają szanse otrzymania odszkodowania lub jego rozmiary, np. przez wyłączenie ryzyka powodzi, zalania, huraganu, szkód dotyczących budowy tam i zbiorników.

Polisa CAR/EAR ma charakter kompleksowy także w tym znaczeniu, że oprócz samej budowy czy obiektu montażu pokrycie ubezpieczeniowe może rozciągać się na:

  • sprzęt, maszyny budowlane znajdujące się na placu budowy oraz zaplecze
  • koszty uprzątnięcia pozostałości po szkodzie
  • mienie inwestora znajdujące się w bezpośrednim otoczeniu budowy lub obiektu montażu
  • rzeczy osobiste pracowników.

Zwykle dla każdego z wymienionych elementów ustanawiany jest osobny limit odpowiedzialności, ale wszystkie wspomniane moduły określane są wspólnym mianem Sekcji I czy rzadziej jako Sekcja Szkód Materialnych. W ubezpieczeniu budowy czy montażu główna suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości robót kontraktowych na chwilę zakończenia budowy, włącznie ze wszystkimi materiałami, robocizną, frachtem, cłem i opłatami oraz materiałami i pozycjami dostarczonymi przez zleceniodawcę. W ramach osobnych limitów ubezpieczane jest mienia pracownicze czy otaczające. 

Oprócz tego ubezpieczenie ryzyk budowlanych/montażowych może obejmować ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (Sekcja II) oraz ubezpieczenie zysku (Sekcja III). O ile ubezpieczenie budowy/obiektu montażu jest immanentną częścią programu, to zaistnienie ochrony w pozostałych obszarach zależy od ustaleń między stronami.

Warto zwrócić uwagę na specyfikę ubezpieczenia OC w polisie CAR / EAR. Obejmuje ono jedynie szkody wynikające z deliktu (czynu zabronionego) wyrządzone w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi/montażowymi osobom pozostającym poza umową o roboty budowlane. A contrario, z polisy budowlanej/montażowej na ogół nie zostanie wypłacone odszkodowanie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy ani w razie szkody wyrządzonej jednej stronie kontraktu przez drugą. Przy czym w ostatniej kwestii modyfikacje nie należą do rzadkości. Dla sekcji II ubezpieczenia ryzyk budowlanych typowe są szkody w mieniu znajdującym się na posesjach sąsiadujących z placem budowy. Poza zakresem ochrony OWU przeważnie pozostawiają szkody mające postać czystych strat finansowych, szkody osobowe wyrządzone zatrudnionym czy wynikające z rażącego niedbalstwa, a na tym lista wyłączeń się nie kończy. Zastrzec trzeba, że również w odniesieniu do ubezpieczenia OC ubezpieczyciele bywają skłonni do ustępstw, choć w niektórych kwestiach szanse są raczej niewielkie. Egzemplifikację stanowią OC pracodawcy czy rażące niedbalstwo. Jednakże zaaranżowanie ochrony w tych obszarach nie powinno sprawić problemu w ramach ubezpieczenia OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania mienia (tzw. OC firmy). Błędem byłoby jednak stwierdzenie, że osobne ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorstwa budowlanego jest w każdym przypadku lepsze od ochrony zapewnianej w sekcji II polisy CAR / EAR. Na przykład poszkodowanemu może być znacznie łatwiej uzyskać rekompensatę, gdy problem sprawia ustalenie, który z wykonawców na danej budowie wyrządził szkodę. Warto zadbać, żeby ubezpieczenie ryzyk budowlano-montażowych i OC firmy budowlanej dopełniały się wzajemnie. 

W ramach sekcji III bądź osobnego produktu (angielskie Advanced Loss of Profit w skrócie ALOP / także jako Delay in Start Up w skrócie DSU) ubezpieczeniu podlega swoiście rozumiany zysk brutto utracony w razie opóźnienia oddania inwestycji do użytkowania. Z tym, że odszkodowanie jest należne tylko wtedy, gdy niedotrzymanie terminu wynika ze szkody, za którą odpowiada ubezpieczyciel w Sekcji I.

W sekcjach szkód materialnych i OC dość często występuje wielu ubezpieczonych. W tym gronie mogą znajdować się inwestor oraz wszyscy wykonawcy, nie wyłączając generalnego wykonawcy, podwykonawców, a w pewnych aspektach nawet dostawców materiałów. Natomiast przy ubezpieczeniu zysku status ubezpieczonego przysługuje wyłącznie inwestorowi.

ubezpieczenie ryzyk budowlanych

Ubezpieczenie budowy, montażu – konfiguracja

W uproszczeniu wyróżnia się dwa modele ubezpieczenia robót budowlanych/montażowych. Pierwszym jest polisa jednostkowa dedykowana danej budowie lub montażowi z okresem ochrony wygasającym wraz z końcem prac. Alternatywę stanowi umowa, według której pokrycie rozciągać będzie się na wszystkie prace realizowane przez określonego wykonawcę w okresie ubezpieczenia. Przy czym podkreślenia wymaga, że takie ubezpieczenie nie wyczerpuje wszystkich potrzeb firmy budowlanej.

Oprócz zaprezentowanego wyżej wzorca sporadycznie na polskim rynku można spotkać się z ubezpieczeniem robót budowlanych według Standardu Londyńskiego. Zdarzają się także inwestorzy z Francji i Belgii, którzy oczekują specyficznie skonfigurowanego programu, zawierającego między innymi ubezpieczenie OC obejmujące dziesięcioletnią odpowiedzialność wykonawców (responsabilite civile decennale), choćby w jego zubożonej wersji, która występuje pod nazwą Inherent defects insurance.

Ubezpieczenia od przerw w działalności

Ubezpieczenie zysku zwane jest także ubezpieczeniem od przerw w działalności. Zapewnia ono rekompensatę zysku brutto w czasie, gdy działalność przedsiębiorstwa jest zakłócona przez szkodę w mieniu. Według danych Federalnej Agencji Zarządzania Kryzysowego (FEMA Federal Emergency Management Agency) 40% firm upada po szkodzie całkowitej, mimo, że ogromna część z nich jest ubezpieczona w zakresie mienia. Dzieje się tak ze względu na straty spowodowane przerwą w działalności w czasie odtwarzania mocy produkcyjnych. Wiele kosztów ma charakter stały, a po dłuższym zastoju organizacja ulega dezintegracji. Pracownicy zaczynają szukać nowych zajęć, a klienci innych wykonawców. Oczywiście do rozpoczęcia wypłat nie jest konieczna szkoda całkowita. Zatrzymać zakład bądź przynajmniej jakąś część może szkoda nieznacznych rozmiarów dotycząca kluczowego sprzętu. Z informacji dostarczonych przez AXA wynika, że świadczenia wypłacone z ubezpieczenia od przerw w działalności przewyższają wypłaty z tytułu szkód w mieniu.

Określenie ubezpieczenie utraty zysku jest mylące, dlatego że w pojęciu wielu ubezpieczonych obejmuje zysk brutto w rozumieniu księgowym, a w rzeczywistości wypłata dotyczy zysku operacyjnego, kosztów stałych i ewentualnie dodatkowych wydatków. Koszty stałe najczęściej mają najwyższy udział w odszkodowaniu. W niemal każdych OWU występuje nieco inna definicja zysku brutto, lecz żadna nie pokrywa się z tym, jak rozumiany jest ów zysk na potrzeby rachunku zysku i strat. Dlatego też mówi się o ubezpieczeniowym zysku brutto. W największym uproszczeniu zysk brutto jest sumą kosztów stałych i zysku operacyjnego albo różnicą między wielkością przychodów ze sprzedaży i kosztów zmiennych. Nieprecyzyjne jest także określanie tego ryzyka jako ubezpieczenia od przerw w działalności albowiem w przyjętym w Polsce modelu polisy świadczenie może być wypłacane także za okres po wznowieniu działalności, dopóki przedsiębiorstwo nie osiągnie wyników finansowych sprzed szkody.

Różne oblicza ubezpieczenia zysku

Zasadniczo ubezpieczenie zysku stanowi dodatek do innej polisy. Na ogół nie można go zawrzeć samodzielnie, a wypłatę z ubezpieczenia od przerw w działalności warunkuje powstanie odpowiedzialności ubezpieczyciela z produktu bazowego. Przy czym podkreślić trzeba, że nie chodzi tu o wypłatę z polisy głównej, a objęcie danej szkody zakresem ochrony. Oznacza to w praktyce tyle, że ubezpieczenie BI może zadziałać nawet wtedy, gdy z polisy podstawowej ubezpieczony nie otrzyma ani grosza ze względu na franszyzę lub udział własny. Nadal najczęściej bazą dla polisy od przerw w działalności jest ubezpieczenie mienia (Property damage w skrócie PD). Wtedy mówi się o klasycznym ubezpieczeniu zysku (Business Interruption), ale ubezpieczenie zysku może stanowić także nadbudowę dla ubezpieczenia maszyn, sprzętu elektronicznego, ryzyk budowlanych czy polisy środowiskowej bądź cybernetycznej. W ostatnich latach bardzo zyskały na znaczeniu szkody wynikające z incydentów cyber.

Reasumując, przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej jest zysk brutto, jaki zostałby wypracowany, gdyby nie wystąpiła szkoda objęta ubezpieczeniem podstawowym. Teoretycznie wypłata powinna rekompensować zysk utracony od chwili powstania szkody do czasu odzyskania wyników finansowych sprzed tego zdarzenia. Jednakże w praktyce odszkodowanie należne jest za czas po tzw. okresie wyczekiwania. Ponadto w każdej umowie określony jest maksymalny okres odszkodowawczy. Zwykle nie przekracza on 36 miesięcy.

W ubezpieczeniu BI, jak przy większości produktów ubezpieczeniowych, istnieje cały szereg rozszerzeń. Do typowych należą klauzule:

  • odbiorców/dostawców (Contingent Business Interruption w skrócie CBI)
  • ograniczonego dostępu
  • braku mediów.

Dzięki tej pierwszej ubezpieczonemu zostanie zrekompensowany zysk utracony wskutek szkody objętej ubezpieczeniem podstawowym, która wystąpiła u jego bezpośrednich dostawców lub odbiorców, np. pożar fabryki dostarczającej podzespoły. Natomiast klauzula ograniczenia dostępu znajdzie zastosowanie w razie szkody w infrastrukturze otaczającej ubezpieczoną lokalizację, przykładowo: uszkodzenie mostu lub drogi.

Ochrona od przerw w działalności w formie parametrycznej

Na wysoko rozwiniętych rynkach wzrasta znaczenie ubezpieczenia od przerw w działalności w formie parametrycznej. W największym uproszczeniu ubezpieczenie indeksowe (parametryczne) zapewnia świadczenie w razie, gdy określony obiektywny wskaźnik (np. średnia temperatura w lipcu, ilość opadów) osiągnie określoną wielkość. W takim wypadku wysokość wypłaty od zakładu ubezpieczeń może być określona kwotowo albo jako pochodna wielkości zmiany wskaźnika. W każdym razie znaczenia nie ma wielkość szkody, dlatego instrument w jeżyku angielskim określany jest mianem non damage insurance. Jako zaletę takiego rozwiązania wskazuje się możliwość bardzo szybkiego i bezspornego określenia wielkości wypłaty, ale trudność sprawia skonfigurowanie umowy, by świadczenie rekompensowało w całości uszczerbki majątkowe. Zainteresowanie ubezpieczeniami parametrycznymi wzmogła skutki pandemii koronawirusa. Próbuje się konstruować ubezpieczenie od przestoju w działalności gospodarczej oparte o liczbę zakażonych, zmarłych czy ilość dni administracyjnego zakazu działalności. 

Produkty podobne do ubezpieczenia zysku

Istnieje przynajmniej kilka rozwiązań zbliżonych do polisy od przerw w działalności. W ramach pakietów ubezpieczeniowych dla małych i średnich przedsiębiorstw oferuje się ubezpieczenie od kosztów stałych działalności. Świadczenie z takiej klauzuli stanowi namiastkę wypłaty z ubezpieczenia zysku przedsiębiorstwa. Jak sama nazwa wskazuje, ochrona nie obejmuje marży, tylko koszty stałe. Na dodatek we wspomnianej klauzuli finansowane są wyłącznie wydatki stałe wyczerpująco wymienione w OWU (koszty wynagrodzeń pracowników, koszty najmu pomieszczeń, raty kredytów, opłaty leasingowe, stałe opłaty za media). Maksymalne okresy pokrywania kosztów stałych z reguły wynoszą od 2 do 6 miesięcy, czyli są znacznie krótsze niż w business interruption. Klauzula kosztów stałych działalności z reguły dołączana jest do polis podmiotów, które nie prowadzą rachunkowości w sposób umożliwiający obliczenie zysku na potrzeby polisy od przerw w działalności. Jednakże pokrycie w takim kształcie aranżuje się także dla innych organizacji, np. ze względu na składkę znacznie niższą niż w ubezpieczeniu zysku firmy.

Warto też wspomnieć o klauzuli zwiększonych kosztów działalności. Podobnie jak w uprzednio omówionych modułach, odpowiedzialność towarzystwa z tej klauzuli powstaje tylko po wystąpieniu szkód objętych ubezpieczeniem mienia (PD). Katalog kosztów refundowanych przez ubezpieczyciela zawsze ma charakter zamknięty, ale mogą należeć do niego zarówno koszty jednorazowe, jak i zależne od czasu. Przykłady to:

  • wydatki na transport ubezpieczonego mienia z miejsca ubezpieczenia do innej lokalizacji
  • koszty użytkowania zastępczych pomieszczeń czy sprzętu, 
  • koszty osobowe mające na celu przywrócenie działalności w tym praca w godzinach nadliczbowych, zatrudnienie dodatkowego personelu, dodatki za pracę w nocy, niedziele i święta, 
  • koszty poformowania stałych klientów o nowych lokalizacjach
  • wydatki na odtworzenia niezbędnej dokumentacji 

Z tymże znaczna cześć ubezpieczycieli pokrywa wydatki na odtworzenie dokumentów na podstawie osobnej klauzuli. Co, ciekawe, klauzula zwiększonych kosztów działalności, oprócz ubezpieczenia mienia dodawana jest często także ubezpieczeń sprzętu elektronicznego EEI.

Klauzulą zbliżoną do ubezpieczenia zysku jest ubezpieczenie od strat spowodowanych brakiem możliwości pobierania czynszu z tytułu najmu nieruchomości komercyjnych. Ochrony w tym zakresie można poszukiwać zarówno w ramach specjalistycznego ubezpieczenia nieruchomości komercyjnych (w żargonie ubezpieczenie galerii handlowych), jak i nawet pakietów dla firm z sektora MSP. Oczywiście w tym ostatnim przypadku zakres ochrony bywa znacznie uboższy. Przykładowo standardem rynkowym dla tej klauzuli jest pokrycie czynszu utraconego maksymalnie za 3 miesiące.

oc za produkt

OC za produkt

Specyficzny rodzaj odpowiedzialności cywilnej stanowi OC za produkt. Wśród prawników można spotkać się z kwalifikacją OC za produkt niebezpieczny jako podkategorii odpowiedzialności ex delicto czy ex contractu, jak i wyodrębnianiem go jako samoistnego reżimu. Abstrahując od tego, niemal wszystkie OWU OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania mienia traktują szkody wyrządzone przez produkt jako byt osobny od tradycyjnego podziału na reżim kontraktowy i deliktowy. Zatem nawet jeśli roszczenie z tytułu szkód wyrządzonych przez produkt dochodzone będzie od ubezpieczonego na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych (a nie regulacji odpowiedzialności za produkt niebezpieczny), odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń nie zaistnieje bez klauzuli dedykowanej OC produktu mimo włączenia do ochrony roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych. Co więcej, ubezpieczyciele rozdzielają szkody związane z produktem na kilka osobnych zakresów. Warto podkreślić, że inaczej niż w Kodeksie cywilnym, OC za produkt dotyczy zasadniczo wszystkich produktów niezależnie od tego, czy są niebezpieczne. Co więcej, produkt bywa definiowany we wzorcach umownych odmiennie od rozumienia przyjętego w Kodeksie cywilnym na potrzeby zakreślenia reżimu odpowiedzialności za produkt niebezpieczny.

Najprostszym dodatkiem do podstawowej wersji OC firmy jest ogólna klauzula OC za produkt. Obejmuje ona wyłącznie szkody na rzeczy i osobie wyrządzone przez produkt osobom trzecim. Innymi słowy, poza zakresem ochrony pozostawione są czyste straty finansowe (pure economic loss), które mogą być pokryte tylko przy wzbogaceniu pakietu o kolejne rozszerzenia. Polisa nie znajdzie zastosowania także do uszczerbków w samym produkcie, w szczególności jego zniszczenia albo uszkodzenia. Niemniej jednak wypłaty z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za produkt zdarzają się dość powszechnie. W określonych okolicznościach tego rodzaju ryzyko może ciążyć nie tylko na producentach, ale również na importerach, wytwórcach materiału, surowca albo części składowej produktu, osobach podających się za producenta. Odpowiedzialność wymienionych ma charakter solidarny, co w uproszczeniu oznacza, że poszkodowany ma prawo dochodzić całości lub części rekompensaty od każdego ze zobowiązanych, niektórych z nich lub wszystkich łącznie. Dlatego zrozumiałe jest stawianie przez kontrahentów wymogu okazania polisy z klauzulą OC za produkt. Z oferty mogą, a nierzadko nawet powinny, skorzystać także podmioty zbywające produkty niebezpieczne w ramach działalności gospodarczej. Tacy handlarze, dystrybutorzy, hurtownicy mają obowiązek pokryć szkody wyrządzone przez produkt wprowadzony przez nich do obrotu, gdy nie są znani inni odpowiedzialni, albo nie wskażą osób, od których nabyli dane dobro, które spowodowało uszczerbek majątkowy. Szkody objęte ubezpieczeniem OC za produkt mogą wyrządzić nawet firmy o typowo usługowym profilu działalności. Na przykład w branży gastronomicznej, hotelarskiej produkt stanowią między innymi potrawy podawane gościom. Ze zdziwieniem przyjmowane bywa także to, że właściwie skonstruowany program ubezpieczenia ciepłowni, elektrociepłowni, elektrowni powinien zawierać klauzulę odpowiedzialności cywilnej za produkt lub/i OC za szkody z tytułu niedostarczenia energii lub dostarczenia energii o niewłaściwych parametrach. Mało kto zdaje sobie sprawę, że energia, a przynajmniej energia cieplna i elektryczna, zaliczane są przez lwią część OWU do produktów.

Przeważnie kwalifikacji przedmiotu jako produktu nie stoi na przeszkodzie również nieodpłatny charakter wprowadzania przedmiotu do obrotu. W tych okolicznościach możliwa jest odpowiedzialność za produkt niebezpieczny (W. Dubis (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Art. 4491 Nb. 4 str. 918-919). W kontekście ubezpieczeń bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że przygotowywanie, dystrybuowanie danego przedmiotu nie stanowi istoty działalności ubezpieczonego. Zatem nawet gadżet reklamowy (długopis, parasol, t-shirt) to w myśl większości wzorców umownych produkt, a szkody przez niego wyrządzone mogą być rekompensowane w ramach OC za produkt.

Podobnie niekiedy ubezpieczenie OC firmy typowo usługowej powinno być wzbogacone o klauzule produktowe, zwłaszcza moduły rozszerzonej odpowiedzialności za produkt. Przykładowo rozszerzenie o klauzulę demontażu i zastąpienia produktu może okazać się zasadne w polisie odpowiedzialności cywilnej ogólnej spółki składającej i montującej meble kupowane przez klientów od innego podmiotu. Nie sposób bowiem wykluczyć próby dochodzenia odszkodowania od ubezpieczonego za to, że zamontował wadliwy produkt, nawet jeśli wada produktu (mebli) wynika nie z jego winy, a z uchybienia producenta. W niektórych stanach faktycznych trudno będzie polemizować z argumentacją, że istnieje odpowiedzialność, ponieważ ubezpieczony ponosi winę polegającą na przyjęciu do montażu produktu, którego nie powinien był przyjąć. Na ogół od profesjonalisty można wymagać, by wykrył wadliwości otrzymanej rzeczy. Zaistnienie odpowiedzialności za produkt fabryki mebli bądź jej brak nie determinuje odpowiedzialności innych podmiotów na odmiennej podstawie. Niekiedy w grę wchodzi odpowiedzialność solidarna producenta z inną osobą, w tym na przykład z podmiotem wykonującym usługę montażu (art. 4496 KC). Oczywiście wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela oprócz odpowiedzialności sprawczej (montażysty) wymaga także podstaw w umowie z zakładem ubezpieczeń lub towarzystwem ubezpieczeń. Poszczególne OWU OC firmy przewidują różnorodne regulacje. Sporadycznie zdarza się, że klauzula demontażu i zastąpienia precyzuje, że ochrona ubezpieczeniowa ogranicza się do odpowiedzialności producenta. Jednakże nawet w takim przypadku może mieć miejsce pokrycie szkody z polisy OC zaopatrzonej w klauzulę demontażu i zastąpienia wadliwego produktu firmy, która wykonywała usługę złożenia i montażu mebli, ponieważ za producenta nierzadko uważa się także podmiot, „którego czynności na rzeczy czynią ją zdatną do przekazania publiczności” (F. Mohmand, Odpowiedzialność za produkt, str. 148, P. Ruchała i R. Sikorski (w:) M. Gutowski (red.) Kodeks cywilny. Tom II Komentarz. Art. 353–626 art. 44911 nb. 17). Wprawdzie ze względów wskazanych wyżej ustalenia doktryny i orzecznictwa dotyczące produktu niebezpiecznego nie zawsze mogą być przenoszone wprost na grunt ubezpieczenia OC z tytułu prowadzenia działalności i posiadania mienia, ale na ogół treść OWU w połączeniu z ubezpieczeniową wersją zasady in dubio contra proferentem (art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej) daje podstawy do naprawienia szkody przez zakład ubezpieczeń. Osobne, a przy tym złożone zagadnienie stanowi rozszerzenie reżimu odpowiedzialności za produkt niebezpieczny wynikające z implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2853 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe i uchylenia dyrektywy Rady 85/374/EWG. Wedle nowych regulacji za producentów uznawać się będzie między innymi każdą osobę fizyczną lub prawną, która znacząco modyfikuje produkt poza kontrolą producenta, a następnie udostępnia go na rynku lub oddaje do użytku (art. 8 ust. 2 dyrektywy 2024/2853).

Ubezpieczenie wycofania produktu z rynku i inne rozszerzenia OC za produkt

Wzorem rynku niemieckiego typowe rozszerzenia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za produkt dotyczą szkód polegających na poniesieniu kosztów wycofania z obrotu produktu, wyrobów lub artykułów zawierających ten produkt albo uszczerbków powstałych wskutek:

  • zamontowania, umocowania lub położenia wadliwego produktu, który może zostać usunięty i zastąpiony produktem niewadliwym (klauzula kosztów usunięcia i zastąpienia)
  • wadliwości wyrobu wytworzonego lub poddanego obróbce przy użyciu maszyn lub urządzeń wprowadzonych do obrotu, serwisowanych lub naprawionych przez Ubezpieczonego (tzw. klauzula maszynowa)
  • trwałego połączenia lub zmieszania wadliwego produktu z innymi rzeczami w celu wytworzenia innego wyrobu
  • wadliwości wyrobów powstałych w wyniku dalszej obróbki wadliwego produktu w celu wytworzenia innego wyrobu.

Wymienione zakresy u poszczególnych ubezpieczycieli występują pod rozmaitymi nazwami i w różnych konfiguracjach. Na przykład ubezpieczenie wycofania produktu z rynku (product recall) występuje zarówno jako klauzula dodatkowa, jak i umowa samoistna. W rozbudowanej wersji może obejmować nie tylko koszty wycofania produktu poniesione przez osoby trzecie, lecz także własne wydatki ubezpieczonego (np. koszty odpowiedniego powiadomienia dystrybutorów, konsumentów i innych posiadaczy produktów, w tym koszty wezwań i ogłoszeń w mediach, zwiększone koszty osobowe, w tym koszty pracy w godzinach nadliczbowych, a także koszty badania, sortowania, transportu i przechowywania), jak również świadczenia w naturze, takie jak pomoc konsultantów. Nieco upraszczając, cechą charakterystyczną wszelkich ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej jest to, że obejmują one wszystkie szkody, z wyjątkiem wyraźnie wyłączonych. Inaczej jest jednak w przypadku rozszerzeń OC za produkt. Na podstawie takich klauzul finansowane są wyłącznie precyzyjnie określone kategorie kosztów.

Odmianę ubezpieczenia wycofania produktu z rynku dla przedsiębiorstw z branży spożywczej (a czasem także kosmetycznej) stanowi CPI (Contaminated Product Insurance). Taka polisa, w odróżnieniu od ubezpieczenia product recall, na ogół obejmuje również następstwa działań umyślnych, w tym koszty okupu, koszty wytworzenia produktów zastępujących produkty wycofane z rynku oraz utracony zysk wynikający z wycofania produktu. Zresztą specjalistycznych rozszerzeń OC za produkt jest znacznie więcej. Przykładami są choćby klauzula paszowa czy klauzula wad betonu.

Z istotniejszych kwestii warto sprawdzić w OWU, czy ochrona ubezpieczeniowa rozciąga się na wszystkie produkty, czy jedynie na te, które zostały wprowadzone do obrotu w okresie ubezpieczenia. Jednym z typowych zakresów dodatkowych do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy jest klauzula czystych strat finansowych. Warto wiedzieć, że nie pokrywa się ona z wyżej wymienionymi rozszerzeniami związanymi z odpowiedzialnością za produkt.

polisa dla spółki od brokera ubezpieczeniowego

Ubezpieczenie OC zarządu (D&O)

Celem ubezpieczenia D&O jest ochrona władz spółki przed finansowymi konsekwencjami nieprawidłowości przy wypełnianiu funkcji. Nazwa D&O jest skrótem od angielskiego directors and officers. Prób stworzenia polskiego odpowiednika jest bardzo wiele. Najczęściej umowa nazywana jest ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej zarządu. Jednakże w dzisiejszych czasach jest to określenie nieadekwatne, gdyż z ochrony może skorzystać cały szereg innych osób (nie tylko managerów), a zakres nie ogranicza się do spraw cywilnych. Tzw. ubezpieczenie OC kadry kierowniczej w większości państw wysoko rozwiniętych postrzegane jest jako nieodłączny element systemu zarządzania ryzykiem, a w Polsce dopiero kilka lat temu przestało być ciekawostką. Ubezpieczenia odpowiedzialności zarządzających spółkami i innymi organizacjami stanowią jedną ze specjalności naszej kancelarii. Polecamy lekturę następujących artykułów naszego autorstwa:

  • Ile kosztuje ubezpieczenie zarządu?
  • 16 mitów na temat polisy D&O
  • OC Prezesa spółki komunalnej
  • Jak zawrzeć ubezpieczenie dla władz spółki

Ubezpieczenie ryzyk cybernetycznych

Zmiany prawne dotyczące ochrony danych osobowych, postępująca informatyzacja oraz ograniczenia dotyczące osobistych kontaktów międzyludzkich wymuszone przez zagrożenie epidemiologiczne COVID-19 sprawiają, że na znaczeniu zyskują cyber polisy. W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie firmę, dla której ryzyka cyfrowe nie byłyby istotne. Więcej informacji o polisach od szkód cybernetycznych można znaleźć w artykułach:

Ubezpieczenia grupowe

Do ubezpieczeń korporacyjnych zaliczają się także ubezpieczenia osobowe, głównie grupowe ubezpieczenia pracownicze, choć nie tylko. Najbardziej rozpowszechnionym ubezpieczeniem osobowym w Polsce jest zdecydowanie ubezpieczenie grupowe na życie, a na popularności bardzo szybko zyskują ubezpieczenia zdrowotne. Nie zawsze te produkty mają za wiele wspólnego z korporacjami. Polisy tego rodzaju dostępne są nawet dla firm zatrudniających choćby 2 pracowników. Jednakże ubezpieczenia grupowe największym zakładom pracy oferowane są na uprzywilejowanych zasadach. Odmienności są na tyle istotne, że nie będzie wielką przesadą twierdzenie o istnieniu odrębnego produktu dla klientów z tego segmentu rynku. Niektóre TU ubezpieczają najliczniejsze grupy według dedykowanych im OWU. Jednakże znacznie częściej oferta ubezpieczenia grupowego tworzona jest dla takich podmiotów przez odstępstwa od standardowych wzorców umownych i procedur. Spektrum rozwiązań jest bardzo szerokie. Dla liczniejszych grup dostępnych jest więcej umów dodatkowych. Przy większej liczbie ubezpieczonych ubezpieczyciele skłonni są proponować wyższe sumy ubezpieczenia. Powszechną praktykę na rynku polis grupowych stanowi stosowanie karencji, przynajmniej na niektóre ryzyka. Karencja to okres następujący bezpośrednio po zawarciu umowy bądź przystąpieniu do programu, w którym ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności. Przykładowo karencja z tytułu pobytu w szpitalu spowodowanego chorobą wynosi 3 miesiące. Hospitalizacja ubezpieczonego rozpoczęła się w 28. dniu od początku okresu ochrony. Świadczenie jest nienależne. Przy tym należy mieć świadomość, że karencje nie dotyczą zdarzeń wynikających z następstw nieszczęśliwych wypadków. Przy większych grupach możliwe jest wynegocjowanie całkowitego zniesienia karencji lub przynajmniej ich skrócenia. Bonusem charakterystycznym dla dużych grup jest finansowanie działań prewencyjnych przez ubezpieczyciela. Kiedyś dominującą formą funduszu prewencyjnego były szczepienia pracowników przeciwko grypie. Obecnie coraz częściej zamiast tego wykonuje się bilans stanu zdrowia. Mimo nasilającej się tendencji do zdalnej obsługi polisy i zgłaszania szkód, nadal jako istotny atut dostępny wyłącznie dla największych zakładów pracy wskazuje się wyznaczanie pracownika dedykowanego do obsługi danej polisy. Poza ubezpieczeniami korporacyjnymi nie spotyka się także polis 2- albo 3-letnich. Większość grupowych ubezpieczeń na życie i zdrowotnych zawieranych jest na rok z automatycznym odnowieniem. Trzyletni albo dwuletni okres ochrony jest korzystniejszy dla ubezpieczonych, albowiem wydłuża się czas, w którym mają gwarancję niezmienności warunków ochrony. Ubezpieczeni w ramach najliczniejszych grup znacznie częściej od pozostałych premiowani są zniżkami na inne ubezpieczenia.

Ubezpieczenie Nadwyżkowe

W uproszczeniu ubezpieczenie nadwyżkowe to polisa zapewniająca dodatkowy limit odpowiedzialności ponad sumę gwarancyjną obowiązkowego ubezpieczenia OC (rzadziej innego obligatoryjnego ubezpieczenia pasywów). Zakres podmiotowy, przedmiotowy, czasowy czy terytorialny zawsze nawiązuje do polisy, którą uzupełnia. Jednakże odmienności bywają bardzo istotne. Np. nierzadko zdarza się, że ochrona w polisie obowiązkowej opiera się na triggerze act committed, ochrona nadwyżkowa na wyzwalacz claims made. Dla wielu ubezpieczenie nadwyżkowe stanowi sztandarowy przykład produktu korporacyjnego, bo któż inny niż potężne przedsiębiorstwo może potrzebować sumy gwarancyjnej wyższej niż wymagają przepisy prawa? W rzeczywistości jest nieco inaczej – całkiem powszechnie ubezpieczenia o charakterze nadwyżkowym zawierają podmioty, które trudno nazwać korporacjami. Wynika to głównie z tego, że obowiązkowe sumy gwarancyjne w ubezpieczeniach OC zawodowych wielu profesji są bardzo niskie w stosunku do potrzeb. Przykładem jest OC lekarza, architekta, adwokata.

Poza polisami dedykowanymi poszczególnym grupom zawodowym oferuje się także polisy nadwyżkowe względem obligatoryjnego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Takie umowy zawierają głównie firmy transportowe lub inne dysponujące dużymi flotami pojazdów. Nadal bardzo nikła jest świadomość potrzeby uzyskania w OC komunikacyjnym sumy gwarancyjnej wyższej od ustawowego minimum. Tymczasem szkody przewyższające najniższy dopuszczalny limit odpowiedzialności ubezpieczyciela nie stanowią ewenementu. Przykładów dostarczają zwłaszcza zderzenia samochodów z pociągami. Standard rynkowy stanowi OC nadwyżkowe oferowane jako rozszerzenie obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w formie polisy flotowej. Jednakże kilka zakładów ubezpieczeń gotowych jest udzielić pokrycia w ramach osobnej umowy OC nadwyżkowego, a nawet ubezpieczyć w omawianym zakresie wyłącznie jeden pojazd. 

W dobrowolnych ubezpieczeniach odpowiedzialności odpowiednikiem polis nadwyżkowych w powyższym rozumieniu są tzw. ubezpieczenia warstwowe. Z tym, że nie cały rynek przyjmuje taką terminologię. Istnienie ubezpieczeń warstwowych wynika z ograniczonej pojemności asekuracyjnej poszczególnych zakładów ubezpieczeń. Z tego względu, inaczej niż przy polisach nadwyżkowych sensu stricto, umowa uzupełniająca zawsze zawierana jest z innym zakładem ubezpieczeń niż ubezpieczenie podstawowe. Przy czym należy podkreślić, że samo posiadanie dwóch lub więcej polis odpowiedzialności cywilnej o tym samym zakresie pokrycia wcale nie przesądza, że kolejne ubezpieczenia będą działać względem siebie subsydiarnie. Podstawą do tego musi być wyraźna regulacja w umowie, albowiem KC domyślnie przewiduje inne rozwiązanie. Ponadto warto zweryfikować, czy polisa warstwowa nie ogranicza się do szkód, z których każda przekracza sumę ubezpieczenia w ubezpieczeniu podstawowym. 

Broker ubezpieczeniowy a ubezpieczenie firmy

Zbudowanie kompleksowego planu ubezpieczeń wymaga wiedzy i szerokiego rozeznania rynkowego. To zadanie można powierzyć brokerowi ubezpieczeniowemu. Kancelaria brokerska reprezentuje interesy mocodawcy wobec wszystkich zakładów ubezpieczeń. Z tytułu świadczonych przez Nas usług klienci nie ponoszą dodatkowych kosztów. Co więcej, bardzo często zaangażowanie brokera przynosi spore oszczędności na składkach ubezpieczeniowych. Powierz bezpieczeństwo firmy profesjonalnemu doradcy. Zapraszamy do kontaktu:

ANDIW BROKERS Sp.z o.o 
ul. Piastowska 2/1a
59-220 Legnica
broker@andiw.pl

696 48 76 75

Dlaczego warto skorzystać z pomocy Kancelarii Andiw Brokers?

  • synergiczne połączenie wiedzy prawniczej, menedżerskiej i ubezpieczeniowej,
  • ponad 12 lat praktyki brokerskiej, ponad 17 lat doświadczenia w różnych segmentach rynku ubezpieczeniowego 
  • wieloaspektowe doradztwo w pełnej gamie produktów,
  • dziesiątki publikacji oraz liczne wywiady (np. wywiad na blogu mec. Moniki Drab https://odpowiedzialnoscczlonkazarzadu.com/ubezpieczenie-czlonka-zarzadu/ ,wywiad na YouTube na kanale Państwo Piesto Jak wygląda oraz ile kosztuje UBEZPIECZENIE dla członków władz spółki? https://www.youtube.com/watch?v=eKEnFalxTWM, seria artykułów na portalu managernaobsach.pl https://www.managernaobcasach.pl/?s=micha%C5%82+w%C4%85trobinski )
  • uznanie klientów oraz mediów (np. Gazeta Finansowa w wydaniu z 26 września – 2 października 2025 po raz kolejny zamieściła naszą kancelarię w zestawieniu liderów wśród brokerów ubezpieczeniowych, a 09.02.2026 redakcja http://insurancebusinessrevieweurope.com/nominowała nas do tytułu Top Insurance Consulting Service in Europe 2026),
  • brak dodatkowych kosztów (składka wynosi tyle samo, co przy zakupie bez pośrednictwa dystrybutora) przy możliwej oszczędności wynikającej z dostępu do całego rynku, negocjacji warunków przez brokera z rozeznaniem rynkowym,
  • działanie w imieniu i w interesie klienta (w tym osoby poszukującej ochrony ubezpieczeniowej) zgodnie z art. 4 ustęp 4 ustawy z 15.12.2017 o dystrybucji ubezpieczeń,
  • wiedza doceniana w kręgach uniwersyteckich, o czym świadczą odwołania do naszej strony internetowej w publikacjach naukowych (np. Kamil Szpyt LegalTech Insurance Nomos Verlagsgesellschaft, dostępny pod DOI: 10.5771/9783748922834-299, str. 305 przypis 19 oraz str. 306 przypis 23, Karolina Smętek Decyzje ubezpieczeniowe przedsiębiorstw sektora MŚP z Pomorza Środkowego MiM 2023 Biblioteka Cyfrowa Politechniki Koszalińskiej, str. 112 przypis 16),
  • zadowolenie klientów z wieloletniej współpracy (nawet kilkunastoletniej) w zakresie różnych ubezpieczeń, potwierdzone referencjami na piśmie (np. rekomendacje od Hotel & Browar Słociak, referencje od Prezesa Spółki Ciepło-Jawor)
  • niezależne doradztwo według autorskich metod, wolne od korporacyjnych schematów,
  • merytoryczne i fachowe wsparcie na każdym etapie współpracy,
  • w ponad 99% przypadków całkowicie zdalny proces zawarcia umowy.